Yazıyı Kim Buldu? İlk Olarak Yazı Ne Zaman Bulundu?

Yazı ne zaman bulundu diye hiç düşündünüz mü? Neden yazıyı bulmak istedi insanoğlu dersiniz? ya da yazıyı aradı mı gerçekten? Neden yazıya ihtiyaç duyuldu dersiniz? Konuşarak zaten iletişim kurulamıyor muydu, anlaşılamıyor muydu? Elçiler yok muydu uzaklara haber götüren? Neden söz uçtu da yazı kaldı dersiniz? Yazıyı kim buldu ve yazı ilk olarak yazı ne zaman bulundu gelin hep birlikte inceleyelim.

Yazı Ne Zaman Bulundu?

Asırlar önce de tek derdiydi insanın kalıcı olmak “iz bırakmak” unutulmamaktı insanın tek dileği geleceğe ” biz de vardık” diyebilmekti; taktir etmek gerek başarılı da oldular. 6.yüzyılda yazılan Yenisey Yazıtları, 8.yüzyılda yazılan Orhun Kitabeleri hâlâ araştırma konusu olabiliyorsa iz bırakma başarılı olmuş demektir.

Öte yandan yazı bir “ihtiyaçtı.”

İlk Olarak Yazı Ne Zaman Bulundu?

Sümer Çivi Yazısı

Tarihte bilinen sistemli ilk yazı Sümerlere aittir. MÖ 3500-3200 civarında ortaya çıkmıştır. Hem çivi gibi sivri bir cisimle taşa kazınması hem de yazı stilinin çiviye benziyor olması hasebiyle “çivi yazısı” adı verilmiştir.

Temel geçim kaynakları hayvancılık ve tarım olan Sümerlerin şehrini yöneten kişilerin Tanrı tarafından seçildiğine inanılırdı  ve bu seçilmiş kişiler ülkeyi yönetirdi. Krallar hem din görevlisi hem de sosyal hayatı yöneten kişiydi. Kral Tanrı adına toprağı ekip biçiyor ve hayvanlara bakıyor, besliyor düzeni sağlıyordu. Fakat gün geçtikçe hasat artıyor, hayvanlar çoğalıyordu ve bu mahsüllerin muhasebesini tutmak zorlaşmaya başlamıştı. Kral saray ve tapınağın gelir gider kayıtlarını tutabilmek amacıyla bir liste istemiş, böylece bazı semboller kullanılmaya başlanılmıştır. Zaman içinde daha kullanışlı hale getirilmesiyle Sümer Çivi Yazısı ortaya çıkmıştır.

Çivi yazısı Sümerlerle birlikte diğer Mezopotamya uygarlıklarına daha sonra Anadolu‘ya geçmiştir. Elamlar, Akadlar, Asurlar, Hitit ve Persler gibi toplumlar kullanmıştır.

Mısır Hiyeroglifi

Geçmişten günümüze kadar var olan en karmaşık alfabelerden birisidir. MÖ 3200 yılında oluşturulmuş ve MS 400 yılına kadar Antik Mısır’da kullanılmıştır. Kıpti veya Koptik adı verilen Antik Mısır’da konuşulan dil üzerine oluşturulmuştur.

700’ü aşkın figürden oluşan resimli yazı sistemidir.

1799 yılında Rosetta taşının bulunmasıyla tekrar gün yüzüne çıkmıştır.

İlk Olarak Yazı Ne Zaman Bulundu?

Mısır hiyeroglif yazısının üç çeşiti bulunmaktadır.

  1. Hieratik: klasik hiyeroglifin el yazısı hali olup, katip ve rahipler tarafından kayıt tutulurken kullanılmıştır.
  2. Demotik: Latince demos yani halk anlamına gelen kelimeden türemiştir; Mısır’da halkın kullandığı yazı biçimidir.
  3. Koptik: Hıristiyan Mısırlıların Yunan alfabesinden alıntıladıkları 6 yeni harfle oluşan hiyeroglif yazısıdır, Kıpti kiliseleri bu biçimi hâlâ kullanmaktadır.

Fenike Yazısı

MÖ 1200’lü yıllarda Fenikeliler tarafından Fenike dili için oluşturulmuştur. Günümüzde kullanılan birçok çağdaş alfabenin atası olarak kabul görmektedir. Paleo- İbrani alfabesi doğrudan Fenike yazı sisteminden türetilmiştir. Modern Arap alfabesinin  kökeni olan Arami alfabesi; Avrupa’da Yunan alfabesi, Yunan alfabesi üzerinden Kiril ve Latin alfabesi Fenike alfabesinden türemiş alfabelerdir.

Yazının insanlıkla birlikte var olduğunu söyleyebiliriz. Yazının ne zaman bulundu, nasıl ve kim tarafından bulunduğuna değindik. Konu ile ilgili daha fazla bilgi almak istiyorsanız, buraya tıklayabilirsiniz.

 


Yorumlar

POPÜLER HABERLER