Nöropazarlama Nedir? Nöropazarlama Örnekleri Nelerdir?

İhtiyacınız olmadığı halde bir ürünü satın alıyorsanız ve “ben bunu neden aldım ki” diyerek şaşkınlık yaşıyorsanız nöropazarlama (Neuromarketing/duyusal pazarlama) teknikleri ile beyniniz hacklenmiş demektir. Bu devrede Nöropazarlama Nedir? soru gelmeli… Bir düşünün! Neden çantanız olduğu halde yeni bir çanta daha alıyorsunuz? Alışverişlerinizi gerçekten kendi iradenizle mi yaptığınızı düşünüyorsunuz? İşler pek de sandığınız gibi değil. Gelin nasıl olduğuna birlikte bakalım.

 

 

Nöropazarlama Nedir

Nöropazarlama Nedir

 

Nöropazarlama Nedir?

İnsanın gizemli kara kutusu beyin, uzayın derinlikleri kadar merak edilen bir unsurdur. Yıllarca beynin öğrenme, hafıza, davranış, algı ve bilinç gibi esrarengiz odaları keşfedilmek istenmiştir. En nihayetinde, bilinç ve beyin arasındaki ilişkiyi araştıran Nörobilimci Antonio Damasio, ilginç bir keşfe imza atar. İnsanın rasyonel bir varlık olmaktan çok duygusal bir varlık olduğunu ortaya koyar. Böylece anlaşılır ki insan kararlarını alırken sanıldığı gibi akılcı değildir. Aksine duyguları ile karar vermektedir.

Araştırmanın şaşırtıcı sonuçları diğer disiplinleri adeta bir mıknatıs gibi üzerine çeker. İletişim, ekonomi, psikoloji, estetik, sinema ve iktisat gibi pek çok alan araştırma sonuçlarından etkilenir. Bu noktada nöropazarlama nedir sorusuna yanıt olarak nörobilim yöntemlerinin pazarlama alanına entegre edilmesidir denilebilir. Bununla amaçlanan ise “tüketici davranışlarının ardında yatan gerçek nedir?” sorusuna yanıt bulmaktır.

Çünkü araştırmalar göstermiştir ki tüketici bir ürünü alırken temel sebeplerin ihtiyaçtan değil o an ki mağazanın atmosferi, sesler, kokular, renkler, indirimler ve tasarım gibi unsurlardan kaynaklıdır. İşte bu noktada insanın bilinçdışı karar alma mekanizmasına etki eden uyarıcıların tespitinde nöropazarlama karşımıza çıkmaktadır. Peki, insan beyninin uyarıcılara karşı tepkileri nasıl tespit edilmektedir?

Nöropazarlama Teknikleri Nelerdir?

 

Son yıllarda dünyaca ünlü markalar, reklam ve pazarlama stratejilerini oluştururken geleneksel araştırma yöntemlerini bir kenara bırakıp artık nöropazarlama teknikleri kullanmaktadır. Bireylerin satın alma kodlarını çözmek isteyen iş dünyası duyusal pazarlama araştırmalarında şunları kullanmaktadır;

  • Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme (fMRI)
  • Manyetoensefalografi (MEG)
  • Pozitron Emisyon Tomografisi (PET)
  • Kararlı duyum Topografyası (SST)
  • Elektrokardiyogram (EKG)
  • Galvanil Cilt Yanıtı (GSR)
  • Göz İzleme (Eye Tracking)
  • Elektromiyogram (EMG)
  • Yüz Kodlama (FC)

 

Nöropazarlama Örnekleri Nelerdir?

Nöropazarlama Nedir

Nöropazarlama Nedir

Yukarıda adı geçen nöropazarlama araştırma yöntemleri sayesinde işletmeler, insanın satın alma eğilimine etki edebilmenin yolunu bulur. Bu konuda nöro pazarlamaya örnek olacak birkaç bilimsel araştırma şöyledir;

 

 

Bu görselde “Göz İzleme” teknolojisi kullanılarak küçücük bir farklılığın insan beynindeki etkisine çarpıcı bir örnektir. Aynı etki satın alma davranışına da yansımaktadır.ThinkNeuro’nun bir bilimsel çalışmasında EEG yöntemi kullanılarak hamburgerin hangi elde olması gerektiği ölçülür. Sonuçlara göre sol elde tutulan hamburger satın alma davranışını olumlu etkilemektedir.

 

 

Tüketicileri etkileyen bir başka uyarıcı da ambalajlardır. Tüketiciler sanılanın aksine parlak değil mat ambalajlara daha olumlu tepki vermektedir.  Bu gelişmeler Frito-Lay için net bir değişimi getirir. Parlak ambalaj üzerinde patates görselini rafa kaldırır yerine nöropazarlama tekniği kullanılarak mat bir görsel tasarlanır.

 

Nöropazarlama Kullanan Markalar

Nöropazarlama Nedir

Nöropazarlama Nedir

Dünyada ve Türkiye’de nöropazarlama kullanan markalar arasında Google, Disney, Microsoft, Hyundai, Coca Cola, Pınar, Ülker, Eti, Bosch, Turkcell, Fiat ve Garanti yer almaktadır. Bir dakikalık reklam için 30’u aşkın araştırma ekibi milyonlarca beyin dalgasından elde edilen veriler kullanılmaktadır.

Örneğin giyim markası Abercrombie & Pitch, mağaza içindeki raflarından, müzik ve kokuya kadar duyusal pazarlama yöntemlerini kullanarak karar almaktadır. Sinema sektöründe ise Avatar ve Garez filmlerinin EEG tekniği kullanılarak kurgulandığı bilinmektedir. Şirketler artık farkındalar ki tüketiciler ile yapılan geleneksel anket araştırmaları gerçeği yansıtmamaktadır.

Neuromarkating kapitalist sistemin oyuncularını, tüketici karşısında daha güçlü bir konuma taşırken ortaya ciddi bir sorun çıkmaktadır; “İnsan davranışlarına etki etmek ne kadar etik?” Nöropazarlama Nedir

 

Nöropazarlama Etik Midir?

 

Nöropazarlama etik midir sorusu akademisyenler, sinir bilimciler, medya, reklamcılar gibi pek çok alanda tartışılmaktadır. Bazı çevrelerce ticari kaygılar sebebiyle pazarlama araştırmalarının yapılması etik bulunmamaktadır. Diğer yandan art niyetli ellerde insanların robotlaştırılacağı, istem dışı satın almaya zorlanacağı ve zihinsel takiplerinin yapılabileceği yönünde endişeler bulunmaktadır.

 

Aklımızı Okuyan Nöropazarlama Şirketleri

 

Duyusal pazarlama alanında hizmet veren nöropazarlama şirketleri ve üniversiteler bulunmaktadır. Şirketler arasında öne çıkan birkaç isim vardır. Bu şirketler danışmanlık, iş olanağı ve nöropazarlama eğitimi vermektedir. Nöropazarlama alanında bilinen şirketler şöyledir;

  • Thinkneuro
  • Neuro Discover
  • Lead Neuro
  • Neuro-Mar
  • Nöropazarlama Akademisi
  • Emoreader
  • PTMS

 

Sonuç olarak, bilimsel ve teknolojik gelişmeler karşısında insan denilen varlığın giderek kendisi üzerindeki kontrolü zayıflamaktadır. Buna karşın savunmasız görünen insanın, bu teknolojik gelişmeler karşısında nasıl bir tutum sergileyeceği ise merak konusudur.

 


Yorumlar

POPÜLER HABERLER