Merhametin Mimariye İşlenmiş Hali: Kuş Evleri

Osmanlı Dönemi’nde göze çarpan kuş evleri, sevgi ve merhametin birer göstergesi olduğu gibi, Osmanlı mimarisinin de minyatür temsilcileridir. Tüm canlılara değer veren ecdadımız, kış aylarında besin ve barınak sıkıntısı çeken minik dostlarımızı unutmamıştır. 

15. ve 19. yüzyılda yapılan yapılarda boş kalan dış cephelerde kullanılan bu minik ve estetik yapılar, “kuş köşkü” ve “serçe sarayı” olarak da adlandırılır.

İlk başlarda yoğunlukla cami, medrese vb. yapılarda kullanılan kuş evleri, ilerleyen dönemlerde ise Anadolu’nun bir çok şehrinde de evlerin duvarlarını süslemiştir.

Döneminin mimari üslubunu yansıtan iki farklı yapılış şekli vardır. Bunlardan ilki dışarıdan bakıldığında fazla göze çarpmayan, içe doğru oyuntu şeklinde yerleştirilen tarzdadır. Bu türdeki uygulamalarda gösterişten daha çok işlevsellik düşünülmüştür.

oyuntu şeklinde olan kuş evleri

İkinci uygulama şeklinde ise duvar yüzeyinden dışa doğru çıkıntılı olarak tasarlanırdı. Bunlar hem görsel hem de işlevsel özellikler taşımaktadır. Yapıldığı yapının replikası olarak tasarlanan kuş evleri döneminin mimari özelliklerini de barındırmaktadır.

Kuş evleri yapılırken, binaların kuzey rüzgarlarından etkilenmeyen ve güneş alan güney cepheleri tercih edilmiştir. Kuşların kolaylıkla havalanıp ve iniş yapabilmelerine imkan veren yüksekliklerde konumlandırılmıştır. Böylelikle kuşların sokak hayvanları ve insanlar gibi dış etkenlerden de korunmasını sağlamıştır.

Genellikle tuğla, kiremit,taş ve harç ile yapılan bu yapıların ahşap örneklerinin olduğu da biliniyor. Ancak bu örnekler, çıkan yangınlar ve ahşabın daha kolay tahrip olması sebebiyle günümüze kadar ulaşamamıştır.


Yorumlar

POPÜLER HABERLER