Matematik Sembollerini Ne Zaman ve Neden Kullanmaya Başladık?

Onu sevsekte sevmesekte; matematik her yerde. Gerçek dünyada her şey bir çeşit matematiksel bir işlem yapmamızı gerektiriyor. İşlemlerin gözümü korkutmasının yanında başka bir sebepte var bu da semboller. Matematik sembollerine o kadar alışkınız ki, daha önce bunları birilerinin icat etmiş olabileceğini hiç düşündük mü?

Matematikçiler başlangıçta matematiksel işlemleri için uygun cümleler  kullanarak belirttiler. Yani örneğin toplama işlemi için şunu yazarladı: 4’e 2 ekleyin. Tabi bu da uzun işlemler yapacaklarsa, işlemi yazmak çözmekten daha uzun sürüyordu. Bu tür fazlalıklardan kurtulmak ve zamanda tasarruf etmek için semboller kullanılmıştır.

Şimdi dört temel matematik işleminin(toplama, çıkarma, çarpma ve bölme) sembollerinin nasıl oluştuğuna bir bakalım, ama ilk önce ‘eşittir’ sembolüne göz atalım.

Eşittir Sembolü

‘Eşittir’ sembolü sürekli “eşittir” yazmaktan sıkılan İskoç matematikçi Robert Recorde tarafından 1557 yılında keşfedilmiştir. Recorde’un “=” hemen kullanılmaya başlamamıştır. İlk başlarda “||” ,”æ” ve “œ” gibi semboller tercih edilmiştir. Robert Recorde ise “The Whetstone of White” isimli kitabında ” Eşittir sözcüğünü sürekli kullanmak yerine Gemowe çizgilerini kullanıyorum. Çünkü hiçbir şey bu iki şeyden daha eşit olamaz.” diyor. Gemowe çizgileri dediği ise Latincedeki ‘gemellus’ yani ikiz demek.

Toplama ve Çıkarma İşlemi

15. yüzyıl ve 17. yüzyıl arasında çıkan bu semboller Alman ve İngiliz matematikçiler tarafından kullanılmıştır. Kimi kaynaklarda (+) ve (-) işaretinin ilk kez Robert Recorde’un “The Whetstone of Wite” adlı kitabında kullanıldığını, kimi kaynaklar ise bu işaretlerin ilk kez Jean Viedman’ın 1489 yılında yayınlanan Pratik Matematik kitabında kullandığı söylenmektedir. Bunun yanında bazı kaynaklarda da profesyonel olarak ilk kullanan kişinin Francis Vieta olduğu ve bilimsel olarak kayda geçtiği söylenmektedir. (+) sembolü “ve” anlamına gelen Latince “et” kelimesinden türetilmiştir.

Bölme İşlemi

Bölme sembolünde de diğer semboller gibi bir çok isim geçmektedir. Birden fazla gösterimi olan bölme işlemi için (÷) sembolü ilk kez İsviçreli matematikçi Johann Rahn tarafından 1659’da Teutsche Algebra isimli cebir kitabında kullanıldı. (/) sembolü ise 1845’te De Morgan tarafından kullanıldı. (:) sembolünü bölme işlemi için kullanan ilk isim Gottfried Leibniz olmuştur.

Çarpma İşlemi

Çarpma işlemi için kullanılan sembol ise ilk kez 1631’de William Oughtred tarafından kullanılmıştır. Bununla birlikte Alman bir matematikçi olan Gottfried W. Leibniz, Oughtred’in sembolünden hoşlanmadı ve bir mektup yazdı. Mektupta ise (x) sembolünün çarpma için iyi bir sembol olmadığını çünkü ‘x’ ile karışabileceğini belirterek, kendisinin çarpma işlemlerini (a∙b) şeklinde gösterdiğini yazdı.

Kaynak:scienceabc.com   bilimvegelecek.com.tr

 

 


Yorumlar

POPÜLER HABERLER