Kutuplaşma Teorisi Nedir? Serbest Ticaret Zararlı Mı?

İlk bakışta ülkeler arasındaki serbest ticaretin ve ekonomik bütünleşmenin iyi sonuçlar doğuracağı düşünülür. Dahası ülkeler arasındaki ticaret hacminin sürekli olarak artması talep edilir. Peki Kutuplaşma Teorisi Nedir? Serbest Ticaret Zararlı Mı? Kutuplaşma Teorisi ile ne anlatılmak istenmekte? 

 

Dünyanın daha global bir yer olması, her yerde ticaret yapılabilmesi  ve ülkelerin birbiriyle serbest mal ve faktör hareketlerine dayanan iktisadi birlik kurması sanıldığı kadar iyi bir durum değildir.

Kutuplaşma teorisi tam da bu görüşü savunmaktadır.

 

Kutuplaşma Teorisi Nedir?

Nobel ödüllü İsveçli iktisatçı Gunnar Myrdal tarafından ortaya atılmıştır. Teorinin detaylarına inecek olursak; ticaretin serbestleşmesi veya   iktisadi birleşmelerin sonucunda, gelişmiş ülkeler ile a gelişmiş ülkeler arasındaki makas daha da açılacaktır.

Bu makasın açılması temel olarak iki şekilde açıklanabilir.

İlki az gelişmiş ülkelerdeki nitelikli işgücünün, yüksek gelir ve refah beklentisi ile gelişmiş ülkelere aksamasıdır.

İkincisi ise yüksek teknolojiye sahip gelişmiş ülke sanayilerinin rekabeti karşısında az gelişmiş ülkelerin zayıf sanayilerinin çökmesidir. Bu da, zengin ve fakir kutuplaşmasını artıracaktır.

Kutuplaşma Teorisi Nedir?

Peki Serbest Ticaret Zararlı Mı?

Kutuplaşma Teorisi, sadece ülkeler arası değil aynı ülkenin farklı bölgeleri arasında da olabilmektedir. Birçok ülkede bölgeler arası önemli gelişme farklılıkları vardır. Geri kalmış bölgelerdeki kaynaklar gelişmiş bölgelere göç etmekte ve böylece o ülkede “gelişme kutupları” oluşmaktadır. Bu duruma İstanbul özelinde ülkemiz örnek verilebilir.

 

Son olarak Gunnar Myrdal, Kutuplaşma Teorisini 1959 yılında kaleme almıştır. O dönemde bacası tüten şirketler dünyanın en büyük şirketleriydi. Yıllar geçtikçe ve teknoloji ilerledikçe her şey gibi makro ekonomik dinamikler de değişti. Eğer Myrdal bugün yaşasaydı, Kutuplaşma Teorisini şüphesiz daha farklı bir şekilde kaleme alacaktı.

Kutuplaşma Teorisi Nedir?

Serbest piyasanın ülkeler arasında etkin olmaması durumu söz konusu olamamaktadır. Aslında teknolojinin bu denli hızlı bir şekilde gelişmesi doğrultusunda bunun önüne geçmek mümkün gibi görünmüyor. Ayrıca küçük-büyük ölçekli tüm ülkeler için de bu durum söz konusudur. İnsanların teknolojiye ulaşma isteği, ülkeler arasında serbest piyasanın daha da hakim olmasına neden olmaktadır. Bu yüzden bu soruyu sormak yerine neler yapabileceğimiz üzerine düşünmemiz daha doğru gibi gözüküyor.

 


Yorumlar

POPÜLER HABERLER