Endüstri Arkeolojisi Nedir? Uygulama Alanları Nedir?

Günümüze kadar gelen endüstriyel ürünlerin üretim alanları ve tesisleri oldukça önemlidir. Sanayi devriminden önce insan gücü ile yapılan üretim dönemleri oldukça merak uyandırıcıdır. Sanayi devriminden sonra insan gücü ile üretim azalmış olsa da üretimin yapıldığı mekânlar ilgi odağıdır. Endüstri arkeolojisi, çeşitli faktörlerden dolayı çalışmaya uygun olmayan, eskiyen, kullanılamaz hale gelen ya da restorasyona uygun olmayan endüstri yapılarının ve bu yapıların bulunduğu yerleri inceleyen daldır.

Endüstri Arkeolojisi

Endüstri Arkeolojisi

Endüstri Arkeolojisi Nedir?

Kavram Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

 

Endüstriyel arkeoloji kavramı 20. yüzyılda Sanayi Devrimi ile ortaya çıkmış bir olgudur. 1950’li yıllarda Britanya’da tarihi endüstri yerleri ve yapıları hasar görmeye başladığında arkeolojik incelemeler başlatılmıştı. Bu kavramın ilk olarak İngiltere’de çıkmasının sebebi sanayi Britanya’nın ilk sanayileşmelere ev sahipliği yapıyor olmasıdır. 1960’lardan sonra Britanya ve Amerika’da tahrip edilmiş endüstriyel alanların kültürel mirasın önemli bir parçası olduğu düşüncesi ile büyük bir hareketlilik başladı. Tahrip edilmiş bu alanları koruma altına almaya başladılar ve arkeolojik çalışmalar başlattılar. Böylece endüstri ve arkeoloji alanlarında yeni bir kavram oluşmuştur.

 

Endüstriyel arkeoloji için sanayi devrimi çok önemlidir. Bu bağlamda Britanya’da başlayan bu hareketlilik 1977’de Japonya’da Endüstriyel Arkeoloji Topluluğu’nun kurulmasına kadar ilerlemiştir. Böylece yapılan araştırmalar ve kazı sonuçlarından elde edilen verilerin kayıtları sistematik bir şekilde kaydedilmeye başlanmıştır.

 

Uygulama Alanları Nerelerdir?

Endüstri arkeolojisi veya Endüstriyel arkeoloji alanı, geçmişte yapılan endüstriyel faaliyetlerin detaylı bir şekilde incelenmesi için arkeoloji, mühendislik, şehir planlama, peyzaj mimarlığı, inşaat, mimarlık, müzecilik vb. meslek disiplinleri ile birlikte çalışmaktadır.

 

Endüstri arkeolojisi, kazı çalışmalarının yapılması gereken yerlerde mevcut yapıları, yapıların çevresini ve yerin tarihi ile ilgili teorik ve uygulamalı incelemeler yaparak bu incelemeleri kayıt altında tutmaktadır.

 

Bu alan içerisinde birçok mekân ve sanayi ürünü incelenmektedir. Makineler, demir yolları, altyapı uygulamaları, endüstriyel amaçla kullanılan yapılar ya da insan gücünün kullanıldığı yerler gibi somut ve soyut örnekler verilebilmektedir.

 

Britanya’da bulunan “Tower Brigde” köprüsü endüstriyel arkeoloji alanında incelenen örneklerden biridir. Dünya’da bulunan birçok eski deniz feneri gibi yapılar da endüstriyel arkeolojiye örnek verilebilmektedir.

Ülkemizde de endüstriyel arkeoloji alanında detaylı çalışmalar yapılmaktadır ancak bu alanda incelenecek alanlarımız maalesef ki çok azdır. Ancak yine de endüstriyel arkeoloji kapsamına giren çalışma alanları vardır. Bu alanda kazandığımız farkındalık ile çoğu yer de koruma altına alınmaya başlanmıştır. Beşiktaş’taki “Dolmabahçe Gazhanesi” ve Kuzguncukta’ki “Nakkaştepe Gazhanesi” endüstriyel arkeolojiye örnek verebileceğimiz çalışma alanlarımızdandır.


Yorumlar

POPÜLER HABERLER