Dunning-Kruger Etkisi Nedir? Dunning-Kruger Etkisinin Nedenleri

Eminim birisinin neredeyse hiçbir şey bilmediği bir konuda güvenle konuştuğunu duymuşsunuzdur. Psikologlar bu konuyu incelediler ve Dunning-Kruger etkisi olarak açıkladılar. Peki Dunning-Kruger Etkisi Nedir?

Dunning-Kruger Etkisi Nedir?

Dunning-Kruger Etkisi Nedir?

Dunning-Kruger etkisi, insanların gerçekte olduğundan daha akıllı ve daha yetenekli olduklarına inandıkları bir tür bilişsel önyargıdır.

Düşük yetenekli insanlar kendi yetersizliklerini tanımak için gerekli becerilere sahip değildir. Zayıd öz farkındalık ve düşük bilişsel yeteneğin birleşimi, onların kendi yeteneklerini abartmasına neden olur.

Biz dizi çalışmada bulunan Justin Kruger ve David Dunning katılımcılardan belirli bir alanda (mizah veya mantıksa akıl yürütmegibi) becerilerini test etmeleri istedi. Daha sonra katılımcılardan teste ne kadar başarılı olduklarını tahmin etmeleri istendi. Katılımcıların yeteneklerini tahmin etme eğilimde olduklarını buldular ve bu etki en çok teste düşük puan alan katılımcılar arasında belirgindi.

 

Dunning-Kruger Etkisi Neden Olur?

Bu terimin tam olarak adını bilmeyebilirsiniz ancak birçok defa karşılaştığınız bir durumdur; bir aile toplantısında yemek masasının etrafında deneyimlediğimiz bir şeydir. Yemek boyunca, geniş ailenizin bir üyesi, uzun bir konuya giriş yapar, cesurca doğru olduğunu ve herkesin fikrinin aptalcai bilgisiz ve yanlış olduğunu ilan eder.

Odadaki birçok kişi bu kişinin ne konuştuğu hakkında en ufak bir bilgisi yoktur ancak cehaletlerini ortaya çıkarmamak için konuşmamayı tercih ederler.

 

Dunning-Kruger Etkisinin Nedenleri

Peki bu psikolojinin nedenler nelerdir? Dunning ve Kruger bu etkiyi açıklarken “çift yük” olarak adlandırdıkları şeyden kaynaklandığını öne sürüyor. İnsanlar sadece becerikli değildir; beceriksizlikleri onları ne kadar beceriksiz olduklarını anlamaları için zihinsel yeteneklerden uzaklaştırır.

Beceriksiz insanlar:

  • Kendi beceri seviyelerini abartmak
  • Diğer insanların gerçek beceri ve uzmanlıklarını tanıyamamak
  • Kendi hatalarını ve beceri eksikliğini fark edememe

Dunning, bir görevde iyi olmak için gerekli olan bilgi ve becerilerin, bir kişinin o görevde iyi olmadıklarını tanıması için ihtiyaç duyduğu niteliklerin aynısı olduğuna dikkat çekmiştir. Eğer bir kişi bu yeteneklerden yoksunsa, sadece o görevde kötü değil, kendi yetersizliğinden habersiz kalırlar.

Dunning, beceri ve uzmanlıkta ki eksikliklerini iki yönlü bir sorun yarattığını ileri sürmektedir. Birincisi, bu açıklar insanların yetersiz oldukları alanda kötü performans göstermelerine neden olur. İkincisi, hatalı ve eksik bilgileri kabullenemezler.

 

Başka bir faktör ise, bazen bir konu hakkındaki küçük bir bilginin, insanların yanlışlıkla bilmesi gereken her şeyi bildiğine inanmalarına neden olabilmesidir. Bir kişi bir konu hakkında en ince farkındalığa sahip olabilir, ancak Dunning-Kruger etkisi sayesinde bir uzman olduğuna inanır.

Dunning-Kruger Etkisi Nedir?

Dunning-Kruger Etkisinin Üstesinden Gelmenin Bir Yolu Var Mı?

Bir kişinin bu etkiyi en az seviyeye çekmesi için bir şey var mı? Beceriksiz olanın kendi beceriksizliklerini gerçekten tanığı bir nokta var mı? Hepimiz Dunning-Kruger etkisini deneyimlemeye eğilimli olsak da, zihnin nasıl çalıştığı ve hepimizin duyarlı olduğu hatalar hakkında daha fazla bilgi edinmek, bu tür kalıpları düzeltmek için bir adım olabilir.

Dunning ve Kruger bir konudaki deneyim arttıkça güvenin tipik olarak daha gerçekçi seviyelere düştüğünü ileri sürmektedir. İnsanlar ilgi konusu hakkında daha fazla şey öğrendikçe, kendi bilgi ve yetenek eksikliğini fark etmeye başlarlar. Daha sonra insanlar daha fazla bilgi edindikçe ve aslında bir konuda uzman olduklarından, güven düzeyleri bir kez daha artmaya başlar.

Öğrenmeye ve pratik yapmaya devam edin: Bir konu hakkında bilmeniz gereken her şeyi bildiğiniz varsaymak yerine, daha derine inmeye devam edin. Bir konu hakkında daha fazla bilgi edindikten sonra, hala ne kadar öğreneceğinin farkında olmanız daha olasıdır.

Diğer insanlara nasıl yaptıklarını sorun: Bir başka etkili strateji, diğerlerinden yapıcı eleştiri istemelerini içerir. Bazen duymak zor olsa da, bu tür geri bildirimler başkalarının yeteneklerimizi nasıl algıladığı konusunda değerli bilgiler sağlayabilir.

 

Dunning-Kruger etkisi, sıradandan hayat değiştirmeye kadar davranışlarınızı ve kararlarınızı etkileyebilecek birçok bilişsel yanlılıktan biridir. Olguyu başkalarında tanımak daha kolay olsa da, bunun herkesi etkileyen bir şey olduğunu hatırlamak önemlidir. Bu psikolojik önyargıya katkıda bulunan altta yatan nedenleri anlayarak, bu eğilimleri kendinizde daha iyi tespit edebilir ve bunları aşmanın yollarını bulabilirsiniz.

 

 


Yorumlar

POPÜLER HABERLER