Backfire Effect Nedir?  

Ne kadar uğraşılırsa uğraşılsın, bir düşünceyi savunan insanların o düşünceden vazgeçmeyeceğini hatta yanlışa daha da sarıldığını hiç gördünüz mü? İşte buna Backfire Effect denir. Peki Backfire Effect Nedir?

Backfire Effect Nedir?

Backfire Effect (Geri tepme etkisi), bazı insanların inançlarıyla çelişen kanıtları kabul etmeye direnme eğilimidir. Geri tepme etkisi, insanların önceden var olan inançlarını destekleyen kanıta daha fazla inanma eğilimi olan doğrulama ön yargısının bir tezahürüdür.

Bu durumda, ön yargı o kadar güçlüdür ki, insanlar yanıldıkları olasılığını düşünmeyi reddediyorlar. İnançlarını desteklemeyen veriler reddedilir ve belki bir düzeyde yanıldıklarını bildikleri için, başından beri doğru olduklarına dair daha da büyük bir güven duyarlar. Verileri istatistiksel gürültü olarak görmezden gelebilir  ve sorunlar hakkında başlangıçta olduğundan daha aşırı konumlar alabilirler.

 

Bu etkiyi kanıtlama amacıyla yapılan çalışma şöyledir: Nyhan ve Reifler adlı iki psikolog, 2006 yılında bir deney yaparlar. Deneyde karşıt politik görüşleri destekleyen onlarca uydurma makale yazar ve bunları deneklere sunarlar. Örneğin bir tanesi Irak’ta bulunan nükleer silahlarla ilgilidir.

Irak’ta nükleer silah bulunduğunu iddia eden sahte makalelere savaş yanlısı kişiler doğrudan inanmış, sonrasında bu makalelerin sahte olduğunu ispatlayan gerçek makaleler sunulduğunda ise inandıklarına daha da sıkı sarılmışlardır.

Araştırma sonucunda kişilerin, bir fikre bağlandıklarında fikirlerinin yanlış olduğu ispatlansa bile bağlılıklarından vazgeçmediği aksine inançlarına daha da bağlandığı görülmüştür.

Backfire Effect Nedir?

Backfire Effect Nedir

 

 Geri Tepme Etkisinin Örnekleri

Geri tepme etkisi, çeşitli senaryolara bakan bir dizi bilimsel çalışmada gözlemlenmektedir.

  • Oy verme tercihini inceleyen bir çalışma, insanları bir siyasi aday hakkında tercih ettikleri olumsuz bilgilerle tanıştırmanın, genellikle o adaya olan desteğini artırmalarına neden olduğunu gösterir.
  • Politik olarak yüklü konular hakkındaki yanlış anlamaları inceleyen bir araştırma, insanlara bu konular hakkında doğru bilgi vermenin, yeni bilginin önceden var olan inançlarıyla çeliştiği durumlarda, genellikle orijinal yanlış anlamalarına daha güçlü bir şekilde inanmalarına neden olduğunu göstermiştir.
  • İnsanların gribe karşı aşılama niyetlerini inceleyen bir araştırma, aşının güvensiz olduğunu düşünen kişilere konuyla ilgili mitleri çürüten bilgiler verdiklerinde, genellikle aşılama niyetlerinin azalmasıyla sonuçlanmaktadır.
Backfire Effect Nedir?

Backfire Effect Nedir

İnsanlar Neden Geri Tepme Tepkisini Yaşıyor?

İnsanlar, önceden var olan inançlarıyla çelişen bilgilerle karşılaştıklarında geçirdikleri sürecin bir sonucu olarak geri tepme etkisini yaşarlar.

Esasen, bir kişi mevcut inançlarının bir şekilde yanlış olduğunu öne süren bir bilgiyle karşılaştığında, kendilerini tehdit altında hisseder ve bu da çeşitli olumsuz duygular üretmesine neden olur.


Yorumlar

POPÜLER HABERLER